تأثیر گل و گیاهان بر پرورش زنبور عسل
زنبورهای عسل برای زندگی و تولید محصول باارزش خود، وابستگی مستقیم به گیاهان شهدزا دارند. شهد گل زنبور عسل اصلیترین ماده غذایی و سوخت انرژی آنهاست. هرچه تنوع و کیفیت گلها در اطراف کندو بیشتر باشد، سلامت و بازدهی افزایش مییابد.
اطـلاع دقیق زنبورداران از زمان گلدهی گونههای مـورد اسـتفاده زنبور عـسل و نـوع و میـزان جذابیــت گیاهــان مــورد استفـاده زنبور عسل، میتواند به مـدیریت زنبـورداری، از جمله تنظیم و ساماندهی زمان کوچ، امکان تهیـه عـسل از گونههای خاص گیاهی کمک زیادی نماید.
نقش گل و گیاه در رفتار و زیست زنبور عسل
زنبورهای عسل هنگام پرواز بهدنبال گلهایی میگردند که شهد و گردهی فراوان دارند. بوی گل، رنگ، و مقدار شهد، مهمترین عوامل جلب زنبورهاست. گیاهان شهدزا مانند یونجه (دوره گلدهی دهه سوم اردیبهشت- دهه اول شهریور) ، شبدر، آویشن( دوره گلدهی دهه دوم خرداد- دهه اول شهریور) ، گلهای مرکبات، گون (دوره گلدهی دهه اول خرداد- دهه اول مرداد) و اقاقیا از جمله بهترین منابع غذایی برای زنبورها محسوب میشوند. این گلها نهتنها مواد مغذی لازم را تأمین میکنند بلکه باعث تولید عسل با عطر و طعم متنوع میشوند. پرورش زنبور عسل بدون برنامهریزی برای کاشت یا حفظ گیاهان شهدزا ممکن نیست. زنبورداران حرفهای با شناسایی بهترین گل برای زنبور عسل و مدیریت پوشش گیاهی اطراف زنبورستان، میتوانند کیفیت عسل خود را چند برابر کننداگر علاقهمندید با مراحل تولید عسل طبیعی آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله «فرآیند تولید عسل طبیعی» را مطالعه کنید.
بهترین گیاه برای تولید عسل
هیچگاه نمیتوان تنها یک گیاه را «بهترین گیاه برای تولید عسل» دانست، زیرا ترکیب گیاهان شهدزا در هر منطقه، بسته به اقلیم و خاک، متفاوت است. با این حال براساس پرسشهای به عمل آمده از زنبورداران میتوان گفت:
- در مناطق کوهستانی: آویشن و گون کیفیت بالایی دارند.
- در نواحی معتدل: یونجه و شبدر مناسباند.
- در مناطق گرم جنوبی: درخت کنار (سدر) و گیاهان جنگلی مانند شکوفهی مرکبات بیشترین تولید شهد دارند.
بهترین فاصله کندو از گلها
بهطور کلی، محدوده پرواز زنبورها از یک کندو حدود دو مایل (۳٫۲ کیلومتر) است، هرچند مشاهده شده که زنبورها تا دو یا سه برابر این فاصله نیز برای جستجوی غذا پرواز میکنند. آزمایشها نشان دادهاند که کندوهایی که در فاصله ۴ مایلی از منبع غذا قرار دارند، انرژی صرفشده زنبورها برای پرواز به سمت آنها بیش از انرژی بهدستآمده است. جستجوی غذا در فواصل دورتر موجب فرسایش بالها و کاهش عمر زنبورهای جستجوگر و کاهش بهرهوری میشود.
بهصورت تجربی، زنبورداران قدیمی باور دارند که وجود حداقل سه نوع گل شهدزا در شعاع دو کیلومتری کندو، موجب تولید عسلی خوشعطرتر و تنظیم بهتر رطوبت آن میشود. (این بخش براساس تجربیات شخصی و روشهای زنبورداران محلی نوشته شده است.)
تنوع گیاهی منطقه کاغذکنان (آذربایجان شرقی)
منطقه کاغذکنان در استان آذربایجان شرقی، به دلیل اقلیم منحصربهفرد کوهپایهای خود، بستر مناسبی برای رشد گونههای متنوعی از گیاهان شهدزا است که مستقیماً بر کیفیت و طعم عسل تأثیر میگذارد. پوشش گیاهی غنی این منطقه شامل انواع آویشنهای کوهی، گونهای منطقه و مراتع گستردۀ علوفهای است که شرایط ایدهآلی برای تولید عسل طبیعی فراهم میآورد و منجر به تولید عسلی با عطر و طعم خاص و ماندگاری بالا میشود. ما در عسل بالدی افتخار داریم که عسل ارگانیک برداشت شده از همین مناطق کوهستانی و خوش آب و هوای کاغذکنان را با حفظ کامل خواص طبیعی آن، مستقیماً به دست شما برسانیم تا طعم واقعی طبیعت آذربایجان را بچشید.
منابع:
- https://fa.wikipedia.org
- سایت https://www.sid.ir/paper، نشریه علوم کشاورزی و منابع طبیعی(سال 1387)، مقاله "تعیین میزان جذابیت گیاهان مرتعی مورد استفاده زنبور عسل"
- تجربیات شخصی زنبورداران بومی در مناطق مختلف ایران درباره نوع گل و کیفیت عسل.
